.

 

 

L I B R I I P E S T.

 

PUNA.

 

NYE I KATERDHETEGJASHTT.

Puna len shtegun.

 

 

 

.289. Puna e largon udhen e madhe, pors s'mnd e qes nd'uj, k mbytet bagtija, n shkall (shkamb), k then qafen bagtija" (Shif Nye LXIII, "Udha e madhe" 271.)

 

.290. Po t kaloi mun neper vend t'and udha e madhe e tu mbush mendja me e il at vend, udhen mnd t'a largojsh, pors nuk mnd e qesish neper prroje e rmore a buz ujnash, as me e njit shkrepave e shkambijve.

 

.291. "Puna e luen shtegun". Po tu rnbush mendja me punue at tok, neper t cillen sht shtegu i katundit, punoje, pors shtegut do t'i gjjsh vend.

 

.292. Kanja s'don qi ti bahet kuej dm toka, e prandej thot s "Shaterkazi e luen udhen", pors udha e shtegu do t perligien me nii vend tjeter.

 

 

NYE I KATERDHETESHTATT.

Bulbu.

 

 

.293. Bulg thirret njaj, i cilli hin me punue token e njaj zotnije.

 

.294. Zotnija do t kujdeset me ndertue nii ksoll, .mdhesk a kull per bulg e per shpiart e ti).

 

.295. Per qe, si t baj me zotnin.

 

.296. Po pat qet e vet bulgu, punon, token e s, per hu, si t vendohet me t zo'n e toks.

 

.297. Po s'pat qet e vet bulgu, nuk mnd t'i mrr njeti, por t zotnija i toks.

 

.298. Almiset, hekurishtat e t prefunt e tyne, jn n shpin t bulgut.

 

.299. Me d e me resht ujt e vis, e me jau v menden dasave, detyra e bulgut sht.

 

.300. Po theu ujt e vis n rend t huej e n mende t vet bulgu, dmin e ln bulgu.

 

.301. Me i il qerme (hendiqe) toks, detyra sht e zotnis e jo e bulgut.

 

.302. T thurmen e tokvet e k bulgu e jo zotnij a.

 

.303. Lavrimin e tokvet, t mjellmen, t mifinen, t'ujtmen, t korrunt, t veshunt i k bulgu e jo zotnija.

 

.304. Gjithshka t mbjell bulgu n tok t zotnis (do bm), do t'a daj me zotnin mbas vendimit, qi t ken b.

 

.305. pm (fiq, arra, shega, molla dardha e kso tjerash) bulgu i shkund e i mbledh e i dn pergjyms me zotnin.

 

.306. Bulgu k tager me il nji cop kopsht n tok t zotnis e kt per vedi, s per lakna, qep, hudra e per perime tjera.

 

.307. N vft edh duhn n'at kopsht, e k per vedi.

 

.308. N vft bulgu a duhn a kertolla jashta kopshtit t caktuem, i k pergjyms me zotnin.

 

.309. Ne e past bulgu gjn e zotnis pergjyms, kashta i rrn bulgut e me pleh do t plehnohen tokt. Mundin e pntoris e hjek bulgu.

 

.310. N past livadhe t njituna me tok t buks, bulgu i kosit e snen e dn pergjyms me zotnin; pors t thurmen e tujtmen i k bulgu.

 

.311. Kullosen e livadhevet e ndal bulgu, qi i ruejti, i thurri, i ujti e i kositi e zotnija nuk mnd ti a ap tjeterkuej, pors edh gjaja e zotnis do t kullos nder'to.

 

.312. Sanen e livadhevet bulgu e vn mullr, pors t bajtmen e k zotnija.

 

.313. T korrmen, t qiruemen e t shimen e misrit e k bulgu, perpos ne e mbledht zotnija nder koteca rrm a kallz edh e grumbullon n'oborr t vet; atbot bulgu i a bn e per t qiruemen mendon zotnija.

 

.314. Per t'ujtun t perimevet t kopshtit, bulgu mrr ujt n rend t tokve t zotnis.

 

 

NYE I KATERDHETETETT.

Farkatari.

 

 

.315. Farks (si edh Kishs, mullnit e perbjtores) s'i pritet kush mik".

 

.316. Farka e k me rend, si edh mullni".

 

.317. Farketari do t farkoj me at rend, qi i bjen kush hekurishtat.

 

.318. Farketari nuk do t shikjoj dashamirisin, as nuk do t veoj t pasmin prej t papasmit, t largtin prej t ngiatit. Detyra etij sht me i a v menden rendit.

 

.319. Mundi i farketarit lahet koshiq per pend t dheut.

 

.320. Farketari sht n detyr me farkue, pors hekurin do t'i a bij s i cilli per vedi.

 

.321. Rrshiqi, frysi, kullma e tjera vegla jn t farketarit. Eshken do ti a bijn t zott e hekuravet.

 

.322. Detyra e farketarit sht me mabath e me pref hekurishtat rrokull vjetit.

 

.323. T zott e hekurishtavet kn diten e vet t caktueme k nji her n vjet; e n kt rend t farkimit i a kn detyr farketarit buken e dits e pntorin. ‑ Rrokull vjetit s'i kan detyr.

 

.324. Farketari sht i lidhun me farkue per nji vjet e nuk mnd t kthej kend.

 

.325. Po shtoi gj prej hekurit t vet farketari, t zott e hekurishtavet do t'i lajn t hollat per hekur, qi k prish perta.

 

.326. Per farkim t vargojve, t kurthave, t hekuravet t qnit e t hekurshtave tjera, qi nuk hijn n bulki, po desht kush me i farkue, mundin e farketarit do t'a laj posae.

 

.327. Rrogen e farkimit s'sht n detyr kush me i a ue farketarit t dera: do t dal vet me e mbledh.

 

.328. Farketarin me shpi t tij nuk i kap detyra e ushtris.

 

.329. Detyra e farketarit sht me farkue k nji spat krye dhet vetsh t katundit t vet, qi dalin n'ushtri.

 

.330. Farketari, me giith t shpis s tii prej kurrnji zyres s katundit nuk sht i jashtem.

 

 

NYE I KATERDHETENANDT.

Mullini.

 

 

.331. "Mullsi e perbjsi do t fljn n njnin brryll".

 

.332. Mullsl do t rrj gadi nt e dit s per roj t barrve, s per t bluem, s edh mos t'u hup gi barrtorve.

 

.333. Gjithshka tu dorzoin mullsve barrtort, do t'a mrrin me pergjegj*e.

 

.334. Po hupi gj, dmi sht i mullsit e jo i barrtorit, aq s u hupi mullsi, do fu laj.

 

.335. "Mullni e farka e Un me rend."

 

.336. Me at rend, qi t vjn barrtort, mullsi sht n detyr m'u blue barrt, p pas para sysh mik e dashamir.

 

.337. Mullini i lshuem katundisht ditt e rendit i k t caktueme.

 

.338. Po e pat t zon mullni, blmi shkon si t vjn barrtort, gjlthnji si t farka, t kroni e t trapi. T gjitha kto ndjekin rendin e t'ardhunit.

 

.339. Po pate rendin e blmit t caktuem, nji dit a gjyms, shkove me blue edh e gjete xn, tager k me ndal gurin e me i a kputun blmin, me i a hjek millt e dritht e me blue vet.

 

.340. Nuk pate rendin e blmit t caktuem, shkove n mull edh gjete njiqind barrtor, do t rrsh me prit, a shko n mull tjeter.

 

 

NYE I SHTATDHETT.

Vija e Mullinit.

 

 

.341. Vija e muffinit, po kje e bleme me plang, nuk mnd t'a ul kush, s'mnd t'a luej e s'mnd t'a thaj kush.

 

.342. Kjo vi, po kje e bleme me m e me plang, thirret plangore, pr, edh n thaft ara, gurt nuk mnd t'i thaj kush.

 

.343. Po kje nji vi, si e mulljve si e arrnajave, e me ujt e ksaj vije ujten arnjet e bluejn mulljt, gurt e mullnit do tjesin n t tht e bmt do t ujten per arrsye qi "Po s'pate shka me korr, sl as shka bluen."

 

.344. S per brm t mulljsve, pse u thajn gurt e mullijve, qi ata kn veanerisht, kanja nuk u a gjegj vajin edh i thot s "Per dugj e per mulli nuk giobiten shokt."

 

.345. "Vija e mullnit lyp udhen e vet.

 

.346. Udha do t jet e gjn tet kmb, s k mnd t kaloj kali me barr.

 

.347. Kjo udh lypet, pse do t kaloj mullsi me dlir vin e per me reshtun ujt.

 

.348. Per t reshtun t'ujit, gjiths mulls t jen, do t dalin zbaslikut n vi, aj, qi t mungoje pa lje t shokvet (t mullsvet), do t laj giob permbas s premes s mullsvet. N kt giob nuk mrr pies tieterkush pos mullsvet.

 

.349. Po i diq kush ndo'i mullsit n shpi, kanja e liron per tet dit prej do pne, qi t'a kt katundi perbashknisht, e nuk mnd t'i shkoj kush t dera, per me i a lyp pntorin as per katund as per mull.

 

.350. Nibas tet ditsh do t oj pntorin, me kn edh i Ders s Giomarkut.

 

 

 

NYE I SHTATDHEPAR.

Vada.

 

 

.351. "Vija e arnajeve nuk luhet as nuk ndalet."

 

.352. Vija do t jt qit heret me njl far tregut e t lidhun ndermjet t shoqnis, at treg tash nuk mnd t'a luej kush.

 

.353. Vendet, neper t cillat kalojn vijnajet, jn t shkeluna me Pleq e me giind: ajo e shkelme thirret e dme edh e kputme e sht b pleqni.

 

.354. Pleqnija e r s'mundet me shkel t vjetren, seps "Plak mbi plak kanja s'bn."

 

.355. Shka kn p me udh t part, nuk mnd e prishin t mbramt.

 

.356. Edhps t kjahet kush per vi, vaji nuk i gjegjet, pse vija k pas kalue neper at vend para s k fillue vaji: pr edh n'u shkrft me pgje, s'k gjygj, qi mnd t'a ndal vin.

 

.357. Vija k rrjedh, edh e k b vendin m, ma e bn vendin plang, pr aty do t rrj, do t hec e do t pnoj.

 

.358. Prej plangut t vet nuk mnd t'a luej kush kend. Punen s'mnd t'i a ndal kush kuej, seps e k b themel: "themeli nuk zhgulet", a'n kan.

 

.359. Vija si e arnjave si e mulljve, sht per t mir t shoqnis: doems do t kaloj nper nji vend. Ku ti be shesta. kanja na vn detyr me bajt si t leten si t randen.

 

.360. "Per nji shp s'lhet mu th nji katund". "E mira e perbashkt i paravhet dmit t veant".

 

.361. "Vija e katundit t kalon rrz votret".

 

.362. Tuj kn s pnohet per t mir t perbashkt k t'i biei shesta vis, aty do t kaloj, edh ps nuk k rend ujit n vi.

 

.363. Ujt nuk din t dredhun termal e teposht: n'i raft kryet kah vendi i yt, s'mnd e ndalish.

 

.364. Si t shestohet t kaluemt e vis, e t mbushet mendja me trajtue Shpin nder shje t vis, nuk mnd ti luejsh. edh votra me t r aty, rrz ksaj do t kaloj vija.

 

.365. Po r vija neper truell t'and, ti nuk mnd e ndalish, pors shoqnia do t'a perligj dmin, qi t gjn, a tui t b pjestr n'ujt e vis, a me mim, a tuj t lshue nji vend tjeter.

 

.366. Po t ngurroi mendja n kryenei, vija sndalet, e mira e bashkaris e lyp: po s'u ndreqe me shok, gjygji t'a mrr vendin e mundet edh me ta b giob.

 

.367. "Puna e on vin e ujit, por nuk mnd t'a ul".

 

.368. Me ul vin e vads kanja s'e bn, pse ksihte me dal m posht s i sht kn lshue masa, e kishin me mbet n t that art e hueja.

 

.369. Aj, qi t vhet me punue n'm a n plang t vis, a do t'a prish, a do t'a ul, a do t'a oj vin.

 

.370. T prishmen e tulmen e vis kanuja s'e bn, pr do t ohet.

 

.371. At, qi t perkas n plang t vis per t mir t shpis s vet, kanja s'e ndalon, pors do t shikjoj mos me i a sjell dmin kuej, qi mos t mj ujt, a mos t shkoj von e ardhmja e ujit prej dredhimesh.

 

.372. Po e luejti kush plangun e vis per fitim t vet, n detyr sht me punue vet me e ue m t, p i dhn kush ndim e krah me pntori.

 

.373. Dami e fitimi jn per shpi t tij.

 

.374. Po i u mbush mendja kuej me e ue m nalt vin e ujit, por n truell t vet, per me trajtue a mull a valanlc, men e r t vis do t'a qes vet, pors ujt do t hec neper vi plangore.

 

.375. Po e prishi kush vin e kuej deshtas, pos qi do t'a ndreq, ai do tu laj edh dmin rendarvet, a giobitet per mbas randsis s fajt.

 

.376. "Vija e r s'mnd t'a thaj t vjetren".

 

.377. Vija e vieter e k xn plangun e vet, pr vija e r nuk mnd t'a thaj.

 

.378. Kanja k v kt lei t mos shumohen vijnajet, s nuk kishte me u dal n skj padive e pegjve.

 

.379. Nji vi k xn plang kush e din tash s faqe nierit, s'k prandej as plak as kan, qi mnd t'a thaj me vi t r.

.380. "Vja e katundit k dasat e veta".

 

.381. Aj, qi k rendin e ujit e qi i duhet me ujt a aren a livadhin a kopshtin etj., vet sht n detyr me dal e me xn dasat.

 

.382. Dasat e vis xhen e hiqen me t rm a me t mrrun t diellit, a si t'a kt kush ujt: kreit a gjymsen e vis a nji kerik.

 

.383. Me shterr vija qysh m'mt, a prej shinash, a prel s u shperthye vet, t gjith s pjestar t jen n vi, do t dalin me e ndreq e me e reshtun ujt.

 

.384. Po u thye ujt n vend t ndonjanit, qi k kerikun n vi, do t'a ndreq vet.

 

.385. Po u thye vija n vend t njanit, qi s'k pjes n vi, rendtarit Vujit i perket me dal e me e xn.

 

.386. Po thej ujt e vis bagtija, i zoti i saj do Vi a laj dmin t dmtuemit.

 

 

NYE I SHTATDHEDYT.

Ujemi.

 

 

.387. Ujemi i blmit, qi mrr mullsi per s t cillen barr, perbahet prej njij babnie.

 

.388. Mullsi k tager n'ujem, si gjith i cilli pntuer n rrog t mundit. Pntori don rrogen e vet, asht edh mullsi don ujemin e vet.

 

.389. barrtori sht n detyr me l ulemin mbas s premes s kannit.

 

.390. "Kishs, mullnit, farks e perbjtores s'i pritet kush mik."

 

.391. N mull bluhen glithfar kokrrash edh msyn gjIthnduer nieri, seicilli per pn t vet e nevoj t vet.

 

.392. Tuj shkue n mull, strajcen e buks e mrr seiciili me vedi e, s t rrj n mull, hn buken e vet.

 

.393. Mullsi bluen jo per nder, por per me marre ujem per fitim t vet.

 

.394. Mullsi mrr pergjegje per barrtor e per barr mi qi t ngarkoj barren e blueme e tu thon "udha e mar".

 

.395. Si t shtegtohet barrtori e, pors t largohet prei hijes s mullnit i duel kush para e, a e vret a a mrr kush kalin me gjith barr, mullsit as s'i pritet mik as s'i xhet kryet, perpos n'i raft ndore barrtori.

 

 

KRYE I KATRMBDHETT.

 

GJOJA

NYE I SHTATDHETETRET.

Prcaktimi i gjojs.

 

 

 

.396. Kanj a nuk k caktue ndo'i koh per ndalim t gjojs, n do stin gioja sht e lir nder male tona.

 

.397. Me ardh kush me gjuejt me langoj a me zagar nder rrethe shpijash t hueja, i zoti i vendit k tager me e ndal e mos me e ln me gjuejt.

 

.398. Mbrenda kufinit t huej nuk mundet me h kush per gjoj; po muer kt guxim kush, gjoia i ndalet e kthehet n shpi p gj.

 

.399. Po duel katundi katundisht me gjuejt, gilthshka t vrasin do t'a dajn rrethas.

 

.400. Pesdht vet me kn tuj gjuejt e nuk vrasin tjeter por ve nji leper, aq pjessh do t'a dajn.

 

.401. Me dal 50 vet me gjuejt e me

 

kn gjymsa me arm e gjymsa tjeter p arm, paraz mrrin pjesen e gjojs, per arsye s me nji qellim duelen n mal. T parmatosunt u apin ndim t'armatosunvet, k me brm k me roj e k me rrethim t vendit.

 

.402. Po e oi ndo'i gj zagari i gjuetarvet, e kjo msyhet me kapercye udhen e madhe, udhtari, qi nolli atypari dredh armen edh e vret, nuk mnd t'a mrr.

 

.403. Shpzi i vrm sht i t zot't t zagarit e, udhtarit, qi e vret, i lahet dmi i fishekut me fishek.

 

.404. Aj, qi t'a pergjak a t'a vras shpzin, i a mrr "Shengjeten".

 

.405. Shengjeta perbahet prej mushknish, e kaptinet per shpz, qi bahen.

 

.406. Shengjeta e derrit (thiut t'eger) perbahet prej kaptinet, mushknish e prej njij shollit t Ikurs, qi dorrasi do t'a ket posae.

 

.407. Aj, qi mrr shengjeten do t mrr edh shpatullen si t derrit si edh t kaproIlit e mbas kannit do t'i a oj Priftit t Fmullis.

 

.408. Dorrasi, pos shengjetet, k pjes n mish e n Ikur t do shpzit t vrm, si t gjith gjuetart tjer.

 

.409. Po duelen gjasht gjuetar me gjuejt edh vrasin nji derr, shengjeten e mrr dorrasi e misht e Ikuren e dajn zbashkut.

 

.410. Po kjen permbi gjasht, dorrasi mrr shengjeten e krejt Ikuren e misht e dajn per krye gjuetari.

 

.411. Po s'u hetue dorrasi, shengjeten e mrrin t gjitha pushkt e shtme, misht e Ikura dahen per krye gjuetari.

 

.412. Mos qitt lkura e derrit aq par opanga s gjuetar t jen, do t'a presin e do t'a dajn copa‑copa.

 

.413. Aj, qi e shiton shpzin, i lir sht me e mrr mbrapa neper do katund a flamur.

 

.414. Me u vr shpzi i shituem prej gjuetarsh tjer, shengjeten e mrr aj qi e shitoi, misht e Ikuren e dajn t dyja lagjet e gjuetarve.

 

.415. Shpzi i shituem, po s'u ndoq prej atii, qi e shitoi, sht i atij, qi t'a vras.

 

.416. S'sht kan me e peshue n kandr misht e gis, por, si t'a coptojn aq pjessh s gjuetar t jen, e qesin short si ti biej kuej, ase i a lajn njanit edh e dn si ti vij per doresh.

 

.417. Me ndoll gjuetart n mal tu gjuejt e, pors t qesin pushk, bertet prej malit kush: "A e vrt, or juni?" ‑ edh u turren e erdhen, tuj e gjet shpzin p u luejt prej vendit e t rrxuem prej pushke, ata bahen pjestart e gjojs, si t gjith tjert.

 

.418. Po shpejtuen gjuetart edh e dynden shpzin prej atij vendi n tjeter, s'kn tager n'at gjoj.

 

.419. Po dole me gjuejt, edh tu shoqnue ndokush me pushk a edh p pushk, n vrafsh gj, do ti apish pjes.

 

 

NYE I SHTATDHETEKATERT.

Shpezi i ndjekun mbas gjurmsh.

 

 

.420. Gjat e ndjekuna mbas gjurmsh, po u gjeten t hime a n zgaver t lisit, a n shpel‑

I, aj, qi i ndoq e i gjet, do t'a rrethoje me gjurm tri heresh lisin a tre rreshta gjurmsh do t baj para shpell.

 

.421. Aty, k t shifen gjurm, s per at her nuk mnd t hullet kush.

 

.422. Njiqind dhelpna, shqerth a vjetulla t ndjekuna prej njij tjetri e t hime mbrenda gjurmsh, nuk k tager kush me u hll, tagri sht i gjurmve t para.

 

.423. E vna per gjurm nji shpez e del tjetri edh m'a pret rrugen, p diejt s k kend permbrapa, edh e mshil n shpell a n zgaver t lisit, tui e rrethue tri hersh me gjurm, e mbas do kohe behem un, qi e pata v perpara, nuk karn tager m'at shpez, sht i atij, qi e mshili.

 

.424. Po e vna per gjurm nji shpez edh e mshila a n shpell a n zgaver t lisit e u vna me pr lisin a e msyna shpellen per me e xjerr, ky m del e hik, e marr mbrapa edh e ndjeki mj qi m futet n shpell a n zgaver t lisit t gjurmuern mbas kannit, nuk mnd ti shkapercej gjurmt: do t'ulem aty me prit mj qi t vj i zoti i gjurmvet.

 

.425. Si t vij i zoti i gjurmvet, mundin e s premes s lisit do t'a hjekin zbashku, e shpzt e xjerrun do t'i dajn.

 

.426. Me b me i kcye mendja t zot't t gjurmvet t para e mos me ln tjetrin me mrr shpzin e vet, qi i hiku e u mshil aty, kanja i nep tager me mrr shpzin e hikun prej vathit t tij n vath t huej.

 

.427. Shpezi i ndjekun prej njanit, hik edh ftet n shpell a n zgaver t lisit t xns a Vograjs s huej, ky nuk mnd t hj mbrenda xns a ograjs p lje t zot't. Po desht me xjerr shpzin, do t'a daj pergjyms me t zon e xns a t'ograjs.

 

.428. Duel kush me gjuejt e i u v mbrapa zagari i huej, do gj qi t vras, i zoti i zagarit s'k pjes. N'e kapt me padi, pntorin e dits do ti a laj t zot't t zagarit: 5 grosh.

 

 

NYE I SHTATDHETEPEST.

Gjoja e peshkut.

 

.429. Gjoja e peshkut, si edh gjoja e gis, nuk k ndalim t caktuem prej kannit. N do stin t vjetit gjoja e peshkut sht e lir.

 

1. Gioia nder lume e prroie.

 

.430. Per t gjat t rriedhs s do lumit, mbrenda kufinit t katundit t vet, mundet me gjuejt peshk kushdo i katundit e nuk mnd t'a ndal kush.

 

.431. Mbrenda kufinit t nii katundi nuk mundet me ardh e me giuejt nji i katundit t huej.

 

.432. Neper prroje, qi jn n nji lagje t katundit, nuk mnd t shkoj kush me gjuejt peshk vemas, por do t dal kuvendisht.

 

.433. S peshk t xhet, do t dahet per tym tasaj lagjje.

 

.434. Po u uen ps‑gjasht vet prej nili shpije e prei njij tjetre nji nieri kalli i vetem, peskun e xnun do t'a dajn per shpi e jo per krye.

 

.435. N prrue, qi sht rz shpis s njanit, p lje t zot't nuk mnd t shkoj kush me gjuejt aty peshk, por do t'a baj me dije t zo'n, e

 

ky, a shkon vet, a on nji xevends t vetin, a i ep lje atii, qi e hetoi peshkun, qi t gjuej lirisht.

 

.436. Po u beh kush ‑ a mik a kushdo i katundit ‑ mun n koh t gjojs s peshkut, do zi epet pjesa n gjoj. Kan sht mos me percjell as mikun as shoqin p gj.

 

.437. Peshku, qi xhet me rret, plum, me perzivoj e kariqe, t zott e ktyne veglave mrrin k dy pjes t gjojs.

 

.438. Peshku i xnun do t dahet me kokerr e aq pjessh a grumbujsh s gjuetar t jen, e madnei dahet me short, si ti biej kuje.

 

2. Gioja'e peshkut me kosh a me kofen.

 

.439. Kofna a koshi nuk mnd t vhen per ball t'arve t hueja, nen t cillat rrjedh lumi.

 

.440. Po i u mbush mendja kuej me v kofnen a koshin per ball t tokve t hueja, do t merret vesht me t zo'n e toks e, per ne e lasht ky me v, si kofnen si koshin, do t gjuejn zbashku, ase her niani, her tjetri.

 

.441. Si t vj kush kofnen a koshin, tjeterkush nuk mnd t'i vj permbi ta, edhpse n vend t vet.

 

.442. Po muer guxim kush, tuj v kofnen a koshin permbi jtetrin vetem prej mllefit, katundi k tager me u hjek kofhat t dyja lagjevet, e mos me i ln me gjuejt aspak.

 

.443. Po pat kush per t lshue ndo'i lnd (tren) neper lum e i bani me dije t zott ekofnes a t koshit qi ti hjekin mj qi t kaloj landa, po nuk i hqen e i shgatrroi landa, dmi sht i t zott t kofnes e t koshit; i zoti i lands s'u k ndo'i detyr.

 

3,. Gjoja e peshkut me rrjell.

 

.444. Nder hurdha a rider vende fujit t ndjun, qi gjinden mbrenda kufinit t huei, nuk mundet kush me lshue rrjell per me mbyt peshk.

 

.445. Po i dha ljen i zoti i hurdhs, gjojen e dajn pergjyms.

 

.446. N gjoj t peshkut me rrjell, mrr pjes vetun aj, qi bjen ngarkicen e rrjellit.

 

4. Gjoja e peshkut me br.

 

.447. Po u lshue bari neper hurdha, per t gjat t lumit, a neper prroje, peshku i mbytun sht i atyne, qi lshuen barin.

 

.448. Per njizetekater or nuk mnd t hullet kush me gjuejt nder kto vende.

 

.449. Peshkun e rnbytun me br, mnd t'a mrrin mbrapa t zott e barit per t giat t lumit, p muejt kush me i ndal, edhpse shtyhen per t giat t katundeve t Flamurit t huej.

 

450. Krye 24 (njizetekater) orsh, tagri i atyne, qi lshuen br, mbaron.

 

.451. Si t jt lshue bari prej njanes lagje, lagja tjeter nuk mundet me lshue barin tjeter as mbi as nen ata, qi e lshuen perpara.

 

 

 

KRYE I PESMBDHETT.

 

TREGTIJA.

 

NYE I SHTATDHEGJASHTT.

Percaktimi i tregtis.

 

 

 

.452. Kanni i tregtis a bln e shet p qyshke, d.m.th. me t kputun, a edh me qyshke, faqe dishmitarve, a edh me kapr.

 

.453. Kapari sht njaj grosh (t hollash), qi epet para s t mirret n dor gjaja, qi blehet.

 

.454. "Kapari t'a bn gjn fanden, pors do t lajsh shka t jesish pertej".

 

.455. Po dhae nji a njiqind grosh kapr, ti j i zoti i gjs s kaparueme.

 

.456. "Kapari i mrrun nji her, nuk kthehet m".

 

.457. Si t'epet kapari, njiqind bles me dal, shitsi nuk mnd t luej m.

 

.458. Po u pendue blesi, edh njiqInd grosh kapr me pas dhaAn, i hupin.

 

.459. Me b me u rrjt shitsi, tuj i a shit tjeterkuej gjn e kaparueme, pse i dha m teper ai ~jetri, tregu sht i pallgjshm.

 

.460. Po hni puna nder Pleq e pgje, kanni e bn shitsin qi t'a stermrr' g.I*n e fi a ap atij, qi e pat kaparue.

 

.461. Me b me i r moh shitsi, s nuk k mrr kapr, e dhnsi nuk k dishmitr, kanni e on n b: po bani b., kapari hup.

 

.462. Gjaja e bleme me qyshke, po duel e met, i kthehet t zot't.

 

.463. Gjaja, qi blehet me frig mos sht e vjedhun, po i duel zoti mbasi u bl, blesi i on t aj, qi i a shiti e mimin qi pat dhn per at gj, do t'i a kthej shitsi i gjs s vjedhun. Parimi i kannit sht: "Kudo qi t'a gjej gjn e vet i zoti, e mrr".

 

 

NYE I SHTATDHESHTATT.

Tregu i toks.

 

 

.464. Para s t shitet ndo'i tok, a rendi i vads, a rendi i mullnit, do t'u ohet t dera kushrijve, vllaznis e fisit.

 

.465. "Kufijari bln token e kufijarit, po s'e bleu kushrinija, vllaznija e fisi."

 

.466. Po s'e bln t permendurit e as kufijari, i zoti sht i lir me i a shit cilitdo n katund.

 

.467. Po s'e bleu as katundi, atbot j i lir me i a shit do blesit.

Oroe.

 

Gadi kurr nuk k ndoll nder Malsi t'ona, qi sht shit ndo'i tok a mull a rendi i vads jashta katundit. Po s'e xn kryet kushrinija, fisi e kufijari per me bl at tok a mull a rendin e ujit, katundi do t shitet e t pershitet e nuk bn qi ti blej i largti e tu hj nder hund.

 

.468. Po u ue kush edh shiti token, mullinin a rendin e ujit, p jau leit kushrijve, vllaznis, fisit a kufijarit, tregu sht i paligjshm kah kanja.

 

.469. T permendunt kn tager me b qi t shkmehet aj treg.

 

.470. Blesi nuk mnd t baj fjal, tuj

e dijt s bleu jasht udhet, por do t'i mrr t hollat e veta.

 

.471. Po th blesi, s i a k v kt oroe shitsit para s t'a blete token e edh e vertetoi kt pn me dor n b, shitsi permbas randsis s fajit do t giobitet, pors tregu i toks jt s jt i paligjshem e do t shkmehet.

 

.472. Vllau i dm e kushrinija e ngiat e bln token 100 grosh m lir s vllaznija e fisi i largt. (Dukagjini, Shala, Shoshi etj. 500 grosh m lir a ep t'afermit s t largtit.)

 

.473. Toka e shitun me qyshke: Un po t'a shes kt tok sot, por neser, t'u mbush mendja ty m'e stershitun, nuk mnd t'i a epsh tjeterkuej, per p m'a pr mue persri t dera.

 

.474. Ky qyshk e lidh blesin e nuk mnd ti a shes tjeterkuei, per p i a ue t dera shitst t par.

 

.475. Po u shit toka p qyshke t permenduna, blesi sht i lir me e shit ather kr ti mbushet mendja.

 

.476. Toks s shitun e muffinit a rendit tujit kan sht m'u p rakin.

 

.477. Rakin do t'a qes aj, qi bln.

 

NYE I SHTATDHETETT.

Tregu i armve e i kalit.

 

.478. "Pushka e kali e kn kj mb kj ".

 

.479. Po bleve armen, e t th shitsi: "E bajsh me nder!", e e vore n krrab me dor tande, t mbet n der, edh n'i a gjetsh ndo'i gand mbrapa.

 

.480. Arma blehet gjithher e mbushun.

 

.481. Po bleve kl, e lidhe n kj me dor tande, solle shpinen e gjete coft, dmi sht i yti, t zot't do ti epen t hollat.

 

.482. Kali blehet gjithher me kapister.

 

.483. Po bleve nji k a lop etj. me shke: po duel kjo gj e kelbazt mj diten e Shen.

 

NYE I SHTATDHENANDT.

mime n kanu.

 

 

484. Mbas kannit:

 

1. Plangu a trolli i shpis bn 500 grosh.

2. Nj i cop tok, qi qet 100 grosh dobi..." 500 " "Njiqind grosh dobi psqind grosh tok".

3. Penda e dheut: per mbas toket, per detyr xhet n t rand.

4. Shortja e zabelit, rendi i mullnit e i ujit: si t jt vendi.

5. Ullini i mir100

6. Lisi per lnd a per trn.... bn deri 23 "

7. barra e drithit "grosh e ok ".... bn 100

8. Rmet xhen n t rand: Kzani 500 "

9. Kusija 15 okshe100

10. Tepsija e mir... bn 50 grosh.

11. Oka e leshit t plam5

12. Oka e kmends...3

13. Pashi i zhgnit t shkelun...20

14. Zgjoni i blets me miz....50

15. Oka e mjalts5

16. Oka e dyllit..5

17. Oka e vns1

18. Oka e rakis s rrushit 5

19. Oka e djathit ...5

20. Oka e tlyenit t pashkrim..10

21. Oka e tlyenit t shkrim15

22. Oka e mishit ...3

23. Oka e mishit t thiut t that10

24. Oka e kafes 9

25. Oka e sns ... bn 10 pare.

26. Nji par opanga... bjn 5 grosh.

27. Delja a dhija ... bn 50

28. Kingji a edhi... 20

29. Dashi a skjapi per ogi kumbone ...100

30. Vii s t lj ...50

31. Mzati ...200

32. Kau i hullis ...400

33. Lopa barrs ... bn 300 grosh.

34. Kali i barrs ... " 590 "

35. Mushku bn 1000 mj n 1500 "

36. Gomari ... bn 300 "

37. Thiu bn 50 mj n 100 "

38. Thiu i mbajtun bn 500 "

39. Huta (Martina)... " 500 "

40. Pistole t bardha (t ngrime) .... bjn 100 "

 

 

NYE I TETDHETETT.

Udhtari i paguem.

 

.485. "bn rrug, mrr rrog. ‑ kali me qira k Ikuren mb tr".

 

.486. Udhtar thirret aj, i cilli bn rrug per rrog per nji pn t huejen.

 

.487. Udhtari nuk shkon me ndore t derguesit, sht ndorja e vetvedit.

 

.488. Po e gjet gj n rrug udhtarin, nuk i pritet mik derguesit.

 

.489. Udhtari si edh shkuesi bjn rrug per kpuc e me buk t vet, prandej s'jn ndorja e kuej.

 

.490. Po duel udhtari fill prej shpis s vet, edh e vrau kush, nuk i pritet mik as shpis, qi e dergoi per pn e as shpis, s cills i dergohet.

 

.491. Po duel udhtari prej shpis, qi e dergon a prej shpis, s cills i kje dergue, e po e gjet gj me buk t tyne, u pritet mik, si mbas Kannit.

 

NYE I TETDHETEPAR.

Gja do gja.

 

 

.492. Kanja e hershme ‑ si edh e kohve t vona n shum ras nuk k pas njoft mime t hollash e detyrt laheshin me "gj do gj".

 

.493. Kanja nuk bn qi t ngushtohet kush me i l me mim t hollash:

 

a)      dmet,

b)      gjoben,

c)      gjaqet.

 

.494. Po bani dm kush me gj n'ar, n kopsht, n vsht a n livadh, i zoti i gjs do t'a ndreq t damtuemin me bm per bm t damtueme.

 

.495. Po r kush n giob t katundit a t Flamurit, globa lahet me gabti: me lop, qe e desh e jo me mim t hollash.

 

.496. Po vrau kush kend, gjaku lahet me "gj do gj": me bagti, me tok e me arm. Sado qi n kto koh t vona per gjak do t late dorrasi t holla, por edh arm.

 

.497. Gioba e vrass lahet me "gj do gj", si edh gioba e fajeve t randa faqe katundit a Flamurit, si per trathti, per mik t prm e tjera.

 

.498. Ma e ulga giob mbrrin mi n nji dash e m e nalta nuk mnd t kaloj mbi njiqind desh.

 

Kanuni

Shpi,gja e pron<<< >>>T dhanunat